program

Zwierciadło

The Mirror / Зеркало
reż. Andriej Tarkowski
ZSRR 1975, 108’
film z napisami polskimi i angielskimi
bilety: 15 zł
Andriej Tarkowski
12 sie 2017
20:00
Dom Ludowy
4 wrz 2017
20:00
Dom Ludowy

Jedno z arcydzieł Andrieja Tarkowskiego, Zwierciadło, zdaniem niektórych jest nie tylko najciekawszym filmem w dorobku twórcy, ale też najważniejszym - bo autobiograficznym. Choć nie jest to autobiografizm podawany nie wprost, lecz niejako pretekstowo. Tytuł filmu zaczerpnięty został z wiersza ojca poety, który jest zresztą narratorem filmu. Ale uprzywilejowana pozycja narratora nie znaczy, że jest to film o nim. Sam Tarkowski powiedział o Zwierciadle: Jest to historia życia mojej matki, a zarazem w jakiejś mierze i mego. Fabuła, o ile o tym ciągu obrazów – bardziej obrazów natury niż ludzi – łączonych raczej poprzez skojarzenia niż poprzez ciąg przyczynowo-skutkowy można mówić jak o fabule, skupia się więc na osobie matki reżysera – kobiety opuszczonej przez męża i samotnie wychowującej dwójkę dzieci. Ale bohaterem filmu – podmiotem lirycznym, jeśli przyjąć najpopularniejszą interpretację Zwierciadła jako filmowego poematu – jest dojrzały mężczyzna, który w poczuciu nadchodzącej śmierci odbywa wewnętrzną podróż po swoim życiu. Zaczyna się od próby rozliczenia z nieudanym, rozbitym małżeństwem oraz z innych relacji z kobietami. Żona ma rysy jego matki, co z kolei prowokuje do przedstawienia dramatu rodziców, a także trudnych relacji osobistych z matką. Część filmu nakręcona została w kolorze, część stanowią zdjęcia czarno-białe, obok scen aktorskich Tarkowski umieszcza fragmenty dokumentów. Na tle problemów osobistych twórca przypomina przełomowe wydarzenia historyczne, dotyczące ZSRR, ale też rzutujące na resztę świat, od lat 30. po 70. XX wieku. Śledzimy niespełnione marzenia i porażki Aleksieja oraz miłość, która minęła i odeszła w siną dal. Wreszcie bohater uświadamia sobie, że będąc już bardzo dojrzałą osobą i posiadając sporą wiedzę o życiu, brakuje mu już jednak czasu na to, by naprawić swoje błędy. (więcej: Akademia Filmowa)

opracowanie: Konrad J. Zarębski

Andriej Tarkowski

(1932-1986) syn poety Arsienija, wybitny reżyser i scenarzysta. Studiował orientalistykę, brał udział w kilku wyprawach geologicznych na Syberię. Ukończył szkołę filmową (WGIK) w 1960 roku pracą dyplomową Mały marzyciel, liryczną impresją o perypetiach ucznia szkoły muzycznej, która uzyskała nagrodę w Nowym Jorku i została wprowadzona do dystrybucji. Międzynarodową sławę zdobył zrealizowanym w 1962 roku Dzieckiem wojny (Złoty Lew w Wenecji), wstrząsającym studium zniszczonego przez wojnę dzieciństwa. W latach 1966-1979 w ZSRR zrealizował filmy: Andriej Rublow, Solaris (wg. St. Lema), Zwierciadło i Stalker. Realizacja Andrieja Rublowa trwała kilka lat, ten wspaniały fresk historyczny z życia XV-wiecznej Rusi zdobył nagrodę FIPRESCI na MFF w Cannes. Tarkowski miał wiele problemów z cenzurą, konfliktów z władzami politycznymi i niezrealizowanych projektów. W 1984 roku zdecydował się na emigrację. Za granicą powstały filmy Nostalgia i Ofiarowanie (Nagroda Specjalna w Cannes, 1986). Zmarł po ciężkiej chorobie w Paryżu w 1986 roku.

Filmografia:

1961 Mały marzyciel / Katok i skripka

1962 Dziecko wojny / Iwanowo dietstwo

1971 Andriej Rublow

1972 Solaris

1975 Zwierciadło / Zierkało

1979 Stalker

1982 Tempo di viaggio

1983 Nostalgia / Nostalghia

1986 Ofiarowanie / Offret

reżyseriaAndriej Tarkowski
scenariuszAleksander Micharin, Andriej Tarkowski
zdjęciaGieorgij Rerberg
montażLudmiła Fiejginowa
muzykaEduard Artiemjew oraz utwory Bacha, Pergolesiego, Purcella
obsadaMargarita Tieriechowa, Oleg Jankowski, Igor Danilew, Ałła Demidowa, Lidia Tarkowska, Anatolij Sołonicyn
producentErik Waisberg
produkcjaMosfilm
językrosyjski, hiszpański

Zobacz także