program

Stalker

Сталкер
reż. Andriej Tarkowski
ZSRR 1979, 163’
film z napisami polskimi i angielskimi
bilety: 15 zł
Andriej Tarkowski
13 sie 2017
19:00
Dom Ludowy
5 wrz 2017
19:00
Dom Ludowy

Piknik na skraju drogi – powieść braci Strugackich, która tak bardzo przypadła do gustu Tarkowskiemu, że postanowił przenieść ją na ekran – ukazała się w 1972 roku. Dwa lata później reżyser, który pierwotnie przymierzał się do adaptacji Hotelu pod Poległym Alpinistą (1970), skontaktował się z jej autorami, jednocześnie proponując im napisanie scenariusza. Zgoda Arkadija i Borysa Natanowiczów to był jednak dopiero pierwszy, wcale nie najtrudniejszy krok. (...)

Akcja filmu rozgrywa się w nienazwanym europejskim kraju. Główni bohaterowie nie mają imion, poznajemy tylko ich pseudonimy, które pochodzą od wykonywanych zawodów. Stalker, mający na koncie pięcioletnią odsiadkę, a na utrzymaniu żonę i chorą córkę, mimo zakazu władz, trudni się przemytem osób do tak zwanej Strefy. Pojawiła się ona przed dwudziestu laty. Nie wiadomo, czy w wyniku uderzenia meteorytu, czy też – jak twierdzą okoliczni mieszkańcy – mogło tam dojść do przypadkowej, nieplanowanej wizyty kosmitów. W każdym razie wysłani na miejsce zdarzenia żołnierze nie powrócili. Nie chcąc ryzykować życiem kolejnych ludzi, cały podejrzany obszar otoczono kordonem i odcięto od reszty świata. Ciekawość nie zna jednak granic. Natychmiast pojawiły się więc osoby, które gotowe były postawić na szali swoje życie, byle tylko odkryć, co wydarzyło się i wciąż się dzieje za ogrodzeniem z kolczastego drutu. Tak narodzili się stalkerzy, szaleńczo odważni przemytnicy, gotowi za odpowiednie wynagrodzenie przeprowadzać w obie strony chętnych do przyjrzenia się temu miejscu na własne oczy. To piekielne niebezpieczne zajęcie, ale i wrażenia z takich wizyt są niezapomniane. Strefa fascynuje ich i uzależnia; jawi im się światem urządzonym na własnych warunkach, wyspą nadziei i wiary na ogromnym oceanie beznadziejności i niewiary. Tarkowski wyraźnie podkreśla tę różnicę kolorystyką zdjęć. Świat realny przedstawiony został bowiem w odpychającej, czarno-białej tonacji; Strefa natomiast jest kolorowa, skrzy się zielenią, choć wciąż jeszcze potrafi być zabójczo niebezpieczna dla tych, którzy nie znają bądź nie akceptują narzuconych przez nią reguł gry. Dla Stalkera, który spędził w niej sporo czasu, wciąż pozostaje wielką niewiadomą i wyzwaniem. Z jednej strony – cudem nad cudami, z drugiej jednak – złożonym systemem śmiertelnych pułapek. Na pewno zaś żywo reagującym organizmem, kto wie, może nawet inkarnacją Boga na Ziemi. (...) W kolejnej wyprawie na zakazany obszar towarzyszą mu dwaj wędrowcy – Pisarz i Profesor. (więcej: esensja.pl)

opracowanie: Sebastian Chosiński

Andriej Tarkowski

(1932-1986) syn poety Arsienija, wybitny reżyser i scenarzysta. Studiował orientalistykę, brał udział w kilku wyprawach geologicznych na Syberię. Ukończył szkołę filmową (WGIK) w 1960 roku pracą dyplomową Mały marzyciel, liryczną impresją o perypetiach ucznia szkoły muzycznej, która uzyskała nagrodę w Nowym Jorku i została wprowadzona do dystrybucji. Międzynarodową sławę zdobył zrealizowanym w 1962 roku Dzieckiem wojny (Złoty Lew w Wenecji), wstrząsającym studium zniszczonego przez wojnę dzieciństwa. W latach 1966-1979 w ZSRR zrealizował filmy: Andriej Rublow, Solaris (wg. St. Lema), Zwierciadło i Stalker. Realizacja Andrieja Rublowa trwała kilka lat, ten wspaniały fresk historyczny z życia XV-wiecznej Rusi zdobył nagrodę FIPRESCI na MFF w Cannes. Tarkowski miał wiele problemów z cenzurą, konfliktów z władzami politycznymi i niezrealizowanych projektów. W 1984 roku zdecydował się na emigrację. Za granicą powstały filmy Nostalgia i Ofiarowanie (Nagroda Specjalna w Cannes, 1986). Zmarł po ciężkiej chorobie w Paryżu w 1986 roku.

Filmografia:

1961 Mały marzyciel / Katok i skripka

1962 Dziecko wojny / Iwanowo dietstwo

1971 Andriej Rublow

1972 Solaris

1975 Zwierciadło / Zierkało

1979 Stalker

1982 Tempo di viaggio

1983 Nostalgia / Nostalghia

1986 Ofiarowanie / Offret

reżyseriaAndriej Tarkowski
scenariuszAndriej Tarkowski, Arkadij i Boris Strugaccy
zdjęciaGieorgij Rerberg
montażLudmiła Fiejginowa
muzykaEduard Artiemjew
obsadaAleksandr Kajdanowski, Anatolij Sołonicyn, Nikołaj Grińko, Alisa Friejndlich, Natasza Abramowa
producentAleksandra Diemidowa
produkcjaMosfilm
językrosyjski

Zobacz także